Nöbetçi Eczaneler
Seçim kampanyası fiilen sona ererken, sandıkların açılmasına yalnızca iki gün kaldı. ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü Iowa ve Kansas eyaletlerinde son iki seçim mitingini düzenleyerek Cumhuriyetçi Senato adaylarının şansını artırmaya çalışacak.
Ancak anketler ve uzman değerlendirmeleri, Demokratların simgesi olan “mavi dalganın” seçim haritasını silip süpürebileceğine işaret ediyor. Trump’a yakın Senatör Ted Cruz ile Cumhuriyetçi anket uzmanı ve stratejist Frank Luntz da bu beklentiyi paylaşan isimler arasında.
Luntz, “felaketin yaklaştığını” ve Cumhuriyetçilerin seçim öncesinde gidişatı değiştirmek için zamanının kalmadığını düşünüyor. Ona göre artık “olan oldu”.
Senatoda çoğunluğun büyüklüğü tartışılıyor
Son dönemde güçlenen beklentilerle birlikte Senato yarışında tartışma, iki parti arasındaki rekabetten Demokratların kazanabileceği çoğunluğun büyüklüğüne kaydı.
Sürpriz yaşanmaması halinde Demokratların dört ila yedi sandalye kazanarak 100 üyeli Senatoda 51 ila 54 sandalyeye ulaşabileceği değerlendiriliyor.
Anketlerdeki yanıtlar, bu olası üstünlüğün temelinde bağımsız seçmenlerin tercihinin bulunduğunu gösteriyor. Genellikle seçimlerin sonucunu belirleyen bu seçmenlerin çoğunluğu, Cumhuriyetçilere karşı oy kullanmaya yönelmiş durumda.
Bu tercih, Trump’ın gümrük tarifeleri ve İran savaşı politikalarına, özellikle de bunların yaşam koşulları üzerindeki “acı verici” etkilerine duyulan tepkiyle ilişkilendiriliyor. Bu hesap sorma isteği, Demokratlara söz konusu politikalar olmasaydı elde etmeleri zor görünen bir avantaj sağladı.
Seçim sonuçlarına itiraz ihtimali
Salı gecesi açıklanacak sandık sonuçları beklenirken, Washington’da dikkatler 3 Kasım sonrasındaki iki konuya yoğunlaşıyor: Seçim sonuçlarının onaylanması ve İran savaşı dosyasına dönülmesi.
Sonuçların onaylanması sürecinin iç siyasette krize yol açabileceği belirtiliyor. Adalet Bakanlığı, bazı eyaletlerde sonuçların Cumhuriyetçilerin aleyhine çıkması halinde hukuki uyuşmazlık yaşanabileceğinin işaretini verdi.
Bu ihtimal, 2020 başkanlık seçimlerinin sonuçları çevresinde yaşanan ve ağır bir anayasal krizin eşiğine gelinmesine neden olan anlaşmazlığı hatırlatıyor.
Her eyalette sonuçların açıklanmasında seçim işleri kurulu ve eyalet hükümeti görev alıyor. Sonuçları tartışmalı hale gelebilecek eyaletlerin valilerinin Cumhuriyetçi olması nedeniyle, Demokratların kazanması halinde bazı valilerin sonuçlara itiraz edebileceği öngörülüyor.
Böyle bir durumda dosyaların önce ilk derece mahkemelerine, ardından temyiz mahkemelerine ve son olarak nihai karar yetkisine sahip Federal Yüksek Mahkemeye taşınması bekleniyor.
Altı muhafazakar ve üç liberal yargıçtan oluşan Yüksek Mahkeme, siyasallaşmak ve kararlarında Cumhuriyetçileri gözetmekle eleştiriliyor. Bu durumun çözülmesi güç bir anlaşmazlığa yol açabileceği değerlendiriliyor.
Demokratların hedefi yüksek katılım ve açık fark
Demokratlar, sonuçlara itiraz edilmesini zorlaştırmak için seçimleri büyük farklarla kazanmayı hedefliyor. Bunun anahtarı olarak da katılımın artırılması görülüyor.
ABD’de seçime katılım genellikle seçmen kitlesinin yaklaşık yarısıyla sınırlı kalıyor. Bu seçimlerde oy kullanma hakkına sahip 270 milyon kişiden yaklaşık 120 milyonunun sandığa gitmesi bekleniyor.
Şimdiye kadar 50 milyondan fazla seçmen, şahsen veya posta yoluyla erken oy kullandı. Nihai katılımın beklentileri aşabileceği, bunun da Demokrat adayların yararına olabileceği belirtiliyor.
Trump’ın miting kararları ve askeri hazırlıklar
Trump, geçen perşembe günü iki eyalette Cumhuriyetçi adayları desteklemek için düzenlenecek mitinglere katılımını gerekçe göstermeden iptal etti. Ancak cuma günü aniden bu kararından döndü.
Seçim öncesindeki bu değişiklik, İran savaşıyla bağlantılı temaslar ve askeri hazırlıklarla aynı döneme denk gelince, ara seçimlerin hemen öncesinde askeri bir saldırı yaşanabileceği yönündeki şüpheleri artırdı.
Wall Street Journal, geçen haftanın ortasında Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda gizli bir askeri toplantı yapıldığını bildirmişti. Toplantıya Genelkurmay Başkanı General Dan Caine ile Orta Doğu’dan sorumlu ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper katıldı.
Vance’ten Tahran’a mesaj
Toplantı öncesinde ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın onayıyla İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai’ye mesaj gönderdi. Mesajda, “müzakere için bir çerçeve” oluşturulması yönünde çalışma çağrısı yapıldı.
Vance, seçim kapsamında gerçekleştirilen bir söyleşide de “Başkan Trump, İran’ın savaşını uzatmasına izin vermeyecek” dedi.
Bu gelişmelere, bölgeye Patriot önleme füzesi bataryası gönderilmesi dahil ABD’nin askeri yığınağını artırdığı yönündeki bilgiler eşlik etti.
Trump, son dönemde birden fazla kez, yönetiminin Kongre ara seçimlerinden sonra İran savaşını bir şekilde sona erdirmeye kararlı olduğunu söyledi.
Kerry’den yeni saldırı uyarısı
Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise seçimlerden sonra bile İran’a yeni bir hava saldırısı düzenlenmesinin “vahim bir hata olacağı” uyarısında bulundu.
Kerry’nin açıklaması, özellikle ara seçimlerin olağan biçimde tamamlanması halinde, Washington’da İran’a yönelik yeni bir askeri adım ihtimalinin gündemde olduğunu yansıtıyor.