Uyuşturucu testi pozitif çıkan Sadettin Saran'ın Fenerbahçe başkanlığı tehlikede mi?

Fenerbahçe’de başkanlık koltuğunun geleceği, hukuki ve sportif boyutlarıyla tartışılmaya devam ediyor. Başkan Sadettin Saran’ın uyuşturucu testinin pozitif çıktığına ilişkin bilginin kamuoyuna yansıması, kulüp tüzüğü, 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu ile Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) mevzuatını aynı anda gündeme taşıdı.

Spor hukukçularının ortak görüşü, sürecin tek bir başlık üzerinden değil, birbirinden bağımsız ancak sonuçları birbiriyle kesişebilen üç ayrı düzenleme üzerinden yürütülmesi gerektiği yönünde.

FENERBAHÇE TÜZÜĞÜ NE DİYOR?

Fenerbahçe Kulüp Tüzüğü’nde uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı, doğrudan ve açık biçimde düzenlenmiş fiiller arasında yer alıyor. Tüzük, bu konuyu yalnızca disiplin başlığı altında değil, üyelik ve görev ehliyeti açısından da ele alıyor.

Kulüp tüzüğüne göre; uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma, satın alma, kabul etme ya da bulundurma fiilleri, kulüp üyeliğine engel oluşturan suçlar arasında sayılıyor. Bu suçlardan mahkum olan kişilerin kulübe üye olamayacağı açıkça belirtiliyor.

Bu hüküm yalnızca yeni üyeler için değil, mevcut üyeler için de bağlayıcı. Tüzük, üyelik şartlarının sonradan kaybedilmesi halinde üyeliğin kendiliğinden sona ereceğini hükme bağlıyor.

BAŞKANLIK NE ZAMAN DÜŞER?

Fenerbahçe Tüzüğü’ne göre kulüp başkanı ve yöneticiler, görevlerini ancak kulüp üyesi sıfatını korudukları sürece sürdürebiliyor.

Üyeliğin sona ermesi halinde, bu kişilerin yönetim kurulu dahil olmak üzere kulüp organlarındaki görevleri de fiilen devam edemiyor. Ancak burada kritik bir ayrım var:

• Uyuşturucu kullanımı iddiası veya soruşturma tek başına üyeliği sona erdirmiyor.
• Kesinleşmiş bir mahkumiyet halinde, ilgili kişi tüzükte aranan üyelik şartlarını kaybetmiş sayılıyor.

Bu durumda üyelik, Sicil Kurulu tarafından kayıtlardan düşülüyor ve başkanlık ya da yöneticilik görevi de kendiliğinden sona eriyor.

DİSİPLİN CEZASI VE GÖREV DÜŞMESİ FARKLI

Tüzükte disiplin hükümleri ayrıca düzenlenmiş durumda.

Kulüp onuruyla bağdaşmayan, kulüp itibarını zedeleyen davranışlar için uyarı cezası gibi yaptırımlar öngörülüyor. Ancak bu disiplin cezaları, tek başına başkanlığı veya yöneticiliği otomatik olarak düşürmüyor.

Görev düşmesi için belirleyici olan unsur, disiplin cezası değil; üyelik sıfatının kaybedilmesi.

7405 SAYILI KANUN: BAŞKANLIK GÖREVİ NE ZAMAN DÜŞER?

Asıl belirleyici çerçeve, 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nda çiziliyor.

Kanun, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, kullanımı ve bu suçlara ilişkin mahkumiyetler dahil olmak üzere bazı ağır suçlar için net bir hüküm getiriyor.

Bu suçlardan kesinleşmiş bir mahkumiyet halinde, kulüp başkanlığı dahil olmak üzere yönetim, denetim ve diğer kurul üyelikleri herhangi bir ek karara gerek olmaksızın sona eriyor. Aynı durum, spor yargı organlarınca verilen uzun süreli hak mahrumiyeti cezaları için de geçerli.

Buradaki kilit nokta şu; test sonucu, iddia veya soruşturma tek başına yeterli değil. Görev kaybı, ancak kesinleşmiş kararlarla mümkün.

TFF FUTBOL DİSİPLİN TALİMATI'NIN YAPTIRIMLARI

Tartışmanın üçüncü ayağını ise TFF Futbol Disiplin Talimatı oluşturuyor. Talimata göre kulüp başkanları, “kulüp yöneticisi” sıfatıyla disiplin hükümlerine tabi.

Uyuşturucu veya yasaklı madde kullanımı; futbolun itibarını zedeleyen, sportmenliğe aykırı davranış olarak değerlendiriliyor. Özellikle olayın kamuoyuna yansıması, adli soruşturma konusu olması veya kesin tespitlerin bulunması halinde disiplin süreci ağırlaşabiliyor.

Bu kapsamda; hak mahrumiyeti (aylar ya da yıllar sürebilen futbolla ilgili tüm faaliyetlerden men), para cezası, fiilin ağırlığına göre süresiz hak mahrumiyeti gibi yaptırımlar gündeme gelebiliyor.

TFF, yalnızca madde kullanımını değil; itibar zedeleyici davranış, talimatlara aykırılık ve suç işlenmesi gibi genel hükümleri de esas alarak ceza verebiliyor. Nihai karar, Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK) ve olası itiraz halinde Tahkim Kurulu’nun takdirinde.

TUTUKLANIRSA BAŞKANLIĞI DÜŞER Mİ?

Süreçte sıkça sorulan bir diğer soru da tutuklama ihtimali. Hukuki açıdan önemli bir ayrım var. Tutuklama, bir koruma tedbiri; mahkumiyet ise suçun kesinleşmesi anlamına geliyor.

7405 sayılı Kanun’a göre, yalnızca tutuklanmak başkanlığın otomatik olarak düşmesine yol açmıyor.

Kulüp tüzüğünde bu yönde özel bir hüküm bulunmadığı sürece, başkanlık sıfatı hukuken devam ediyor.

Ancak TFF tarafından verilebilecek bir hak mahrumiyeti cezası halinde, başkan fiilen görev yapamaz hale gelebilir. Bu durumda görev düşmese bile, yetkilerin kullanımı pratikte askıya alınmış olur.