Tarih sahnesinde “Türk” ismini devlet adı olarak kullanan ilk uygarlık olan Göktürk Kağanlığı’na ait arkeolojik buluntular, günümüzde büyük ilgi görmeye devam ediyor.
Özellikle Taşkent ve Semerkant çevresindeki kazılarda ulaşılan bronz ve bakır sikkeler, yalnızca ekonomik bir araç olmanın ötesinde derin siyasi mesajlar taşıyor.
Paraların ön yüzünde devletin hükümdarı olan Kağan ile eşi Hatun’un yan yana resmedilmesi, arkeologlar ve tarihçiler tarafından dikkatle incelendi.
Paraların arka yüzünde ise Göktürk hanedanına ait boy damgaları ile dönemin uluslararası ticaret dili olan Soğdca yazılmış “Kağan” ve “Yabgu” resmi unvanları bulundu.

KADIN ERKEK EŞİTLİĞİNİN SEMBOLÜ OLARAK YORUMLANDI
Yapılan araştırmalarda sikke üzerindeki işlemeler incelendiğinde, dönemin estetik ve siyasi anlayışı net bir şekilde okundu. Paranın ön yüzünde Kağan uzun örgülü saçlarıyla tasvir edilirken, hemen yanında başında dilimli tacıyla Hatun yer aldı.
Ünlü sosyolog Ziya Gökalp ve tarihçi Afet İnan gibi isimlerin de eserlerinde sıkça vurguladığı eski Türk toplumundaki kadın-erkek eşitliği anlayışı, uzmanlar ve tarih araştırmacıları tarafından bu sikkelerdeki ortak tasvirle ilişkilendirildi.
Araştırmalarda bir devlet parasında hükümdar ile eşinin aynı karede ve eşit büyüklükte betimlenmesi, kadının devletin üst karar mekanizmalarında söz sahibi olduğunun bir göstergesi olarak değerlendirildi.

AY-YILDIZ VE HANEDAN DAMGALARI DİKKAT ÇEKTİ
Türk kağanlıkları ve nümizmatik alanlarındaki çalışmalarıyla tanınan Özbek tarihçi ve Türkolog Prof. Dr. Gaybulla Babayarov’un katalog çalışmalarında da geniş yer bulan tarihi sikkelerin sunduğu tek detay kadın ve erkek figürleri olmadı. Kağan ve Hatun portrelerinin hemen üst kısmında yer alan hilal ve yıldız motifleri, İslamiyet öncesi Türk kültüründe göksel kutsallık ve egemenlik anlayışının ne kadar köklü olduğunu gösterdi. Paraların arka yüzünde ise Göktürk hanedanına ait boy damgaları ile dönemin uluslararası ticaret dili olan Soğdca yazılmış “Kağan” ve “Yabgu” gibi resmi unvanlar bulundu.

TAM GÖÇEBE YAŞAM ALGISINI YIKAN DETAYLAR
Uzun yıllar boyunca bozkır kültürünün yalnızca göçebe bir yaşam tarzından ibaret olduğu düşünüldü. Ancak kendi adına para bastıran, üzerinde siyasi mesajlar barındıran semboller işleyen ve uluslararası ticaret ağlarında bu paraları kullanan Göktürkler, yerleşik ve gelişmiş bir devlet teşkilatına sahip olduklarını bu sikkelerle belgeledi.
Bugün dünyanın önde gelen müzelerinde korunan sikkeler, Türk tarihinin bilinmeyen yönlerine ışık tuttu.
