Mustafa Kemal’in cenaze namazı nasıl kılındı?

Tarihçi Murat Bardakçı, Mustafa Kemal’in cenaze namazına katılan bir kişinin tanıklığını aktardı. Tanığın anlatımında, cenaze Ankara’ya götürülmeden önce Makbule Hanım’ın tabutun başına oturarak “Cenaze namazı kılınmadan Mustafa’mı hiçbir yere göndermem!” dediği yer aldı.

Bardakçı’nın 1980’lere kadar hayatta olduğunu belirttiği tanık, cenazenin 19 Kasım sabahı Ankara’ya nakledilmek üzere Dolmabahçe Sarayı’ndan alınmasının planlandığını anlattı. Tanık, hazırlıklar sırasında Ankara’dan dini tören yapılmaması yönünde bir talimat geldiğini duyduklarını söyledi. Talimatı görmediklerini ve kendilerine resmi bir bildirim yapılmadığını da belirtti.

Makbule Hanım tabutun yanına oturdu

Tanığın aktardığına göre Mustafa Kemal’in kız kardeşi Makbule Hanım, hazırlıklar sürerken katafalkın bulunduğu yere geldi. “Cenaze namazı kılınmadan Mustafa’mı hiçbir yere göndermem!” diye seslenen Makbule Hanım, ardından tabutun yanına oturdu.

Tanık, yaklaşık yarım saat sonra Ankara’dan yeni bir talimat geldiğini anlattı. Bu talimatta namazın az sayıda kişinin katılımıyla ve gözlerden uzak kılınması, fotoğraf çekilmemesi ve namazın protokol kayıtlarına geçirilmemesi istendiğini söyledi.

Tekbirler ve selam Türkçe verildi

Cemaati doğru saydıysa kendisiyle birlikte 11 kişinin namaza katıldığını belirten tanık, tabutun önünde saf tuttuklarını ve namazı Şerefeddin Efendi’nin kıldırdığını anlattı. Tanık, Şerefeddin Efendi’nin dört tekbiri de “Tanrı uludur” diyerek Türkçe getirdiğini, namazın sonunda ise iki yana “Esenlik üzerinize olsun” diyerek selam verdiğini aktardı.

Bardakçı, tanığın anlatımını şöyle aktardı:

“Dolmabahçe Sarayı’nda katafalka konan cenazenin Ankara’ya nakil günü yaklaşırken, Ankara’dan ‘dinî merasim kat’iyyen yapılmayacak’ şeklinde bir talimat geldiğini işittik. Talimatı hiçbirimiz görmedik, resmen de tebliğ edilmedi ama emir Dolmabahçe’de hemen herkesin dilindeydi.

Cenaze, 19 Kasım sabahı erken saatlerde Ankara’ya nakledilmek üzere saraydan alınacaktı. Hazırlıklar devam ederken rahmetlinin hemşiresi Makbule Hanım katafalkın bulunduğu yere geldi, “Cenaze namazı kılınmadan Mustafa’mı hiçbir yere göndermem!” diye avaz avaz bağırdı ve gidip tabutun yanıbaşına oturdu.

Aradan yarım saat geçtikten sonra Ankara’dan yeni talimat geldi. ‘Gözlerden uzak bir şekilde, mümkün olduğu kadar az bir cemaatle, dışarıya da hiçbir şekilde aksettirilmeden kılınsın; kat’iyyen fotoğraf çektirilmesin ve namazın kılındığı protokol kayıtlarına da aksettirilmesin’ deniyordu.

Yanlış saymadı isem, cemaat ben dahil olmak üzere 11 kişiden ibaretti. Tabutun önünde saf tuttuk, Şerefeddin Efendi imamete geçti, tekbiri ‘Tanrı uludur’ diye Türkçe getirdi, namaza başladık ve Efendi diğer üç tekbiri de Türkçe getirdi. Sıra ‘Esselâmü aleyküm ve rahmetulah’ diye selâma gelmişti, Şerefeddin Efendi her iki selâmı da ‘Esenlik üzerinize olsun’ diye yine Türkçe verdi.