Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde günlerce yurttaşlara çadır ulaştırılamaması, iştiraki üzerinden yardım kuruluşu AHBAP’a çadır sattığının ortaya çıkması, afet koordinasyonundaki yetersizlik eleştirileri, iştirak şirketleri üzerinden yürütülen ticari faaliyetler, bağışların kullanımına ilişkin tartışmalar ve şeffaflık eleştirileriyle kamuoyunun hedefi haline gelen Türk Kızılay için AKP yeni bir yasa teklifini dün TBMM’ye sundu. Görünürde Kızılay’ın afet ve insani yardım kapasitesini güçlendirmeyi amaçlasa da teklif ile Kızılay ve iştirak şirketlerine Kamu İhale Kanunu dışında doğrudan alım imkânı tanınıyor. Ayrıca sosyal yardım verilerinin Kızılay ile paylaşılmasının da önü açılıyor. Muhalefet ise düzenlemeye “hesap sorulmadan yeni imtiyaz paketi hazırlanıyor” tepkisini gösteriyor.

KIZILAY ŞİRKETLERİNE İHALESİZ ALIM

AK Parti’nin hazırladığı teklif ile kurumun görev ve yetkileri yeniden düzenlenirken, Kızılay’a geniş ekonomik ve idari ayrıcalıklar tanınıyor.

Teklifin en dikkat çeken maddesine göre afet, lojistik, ilk yardım ve geçici barınma hizmetlerine ilişkin stratejik ürünler Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında tutulabilecek. Buna göre devlet kurumları ihtiyaç duyduğu ürün ve hizmetleri doğrudan Kızılay’ın: iktisadi işletmelerinden, iştiraklerinden, şirketlerinden temin edebilecek.

Muhalefet partileri ise bu düzenlemeye “ihalesiz kaynak aktarımı” eleştirisi yöneltiyor. Özellikle deprem dönemindeki “çadır satışı” krizinin ardından aynı iştirak yapısına yeni ekonomik ayrıcalıklar verilmesinin Meclis’te sert tartışmalara neden olması bekleniyor.

SOSYAL YARDIM VERİLERİ KIZILAY’A AÇILIYOR

Teklifte Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki sosyal yardım verilerinin protokoller yoluyla Kızılay’la paylaşılabilmesi de düzenleniyor. Muhalefet, milyonlarca yurttaşın: yoksulluk, engellilik, sosyal yardım, bakım ihtiyacı, sağlık destekleri gibi hassas bilgilerinin paylaşılmasının yeni bir kişisel veri tartışması yaratacağı görüşünde...

‘KIZILAY SARAY’A BAĞLANIYOR’ TEPKİSİ

Teklifte Kızılay’ın teşkilat yapısı ve kurumsal işleyişini belirleyen tüzüğün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacağı hükmü de yer aldı. Muhalefet partileri bu düzenlemeyi: ‘yarı sivil yapının yürütmeye bağlanması’ ‘Kızılay’ın siyasallaşması’ ve ‘kurumsal bağımsızlığın zayıflatılması’ olarak yorumluyor. Kulislerde bazı muhalefet temsilcileri düzenleme için “Kızılay Saray’a bağlanıyor” değerlendirmesinde bulunuyor.

KIZILAY’A ‘TEK YETKİLİ’ STATÜ

Teklif ile uluslararası Kızılay-Kızılhaç ağı ve yabancı milli cemiyetlerden Türkiye’ye gelecek ayni ve nakdi yardımlarda tek yetkili kuruluş da Kızılay olacak. Muhalefet, bu düzenlemenin yardım faaliyetlerini merkezileştireceğini ve diğer sivil toplum kuruluşlarının etkisini azaltacağını belirtiyor.

SOSYAL YARDIM AĞINA DOĞRUDAN GİRİYOR

Teklifte ayrıca Kızılay şube başkanlarının Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları’nın mütevelli heyetlerine doğal üye olması da düzenleniyor. Muhalefet, sosyal yardım ağlarının giderek daha merkezi ve siyasi bir yapıya dönüştürüldüğünü kaydediyor.