Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan 2026 Yılı İkinci Çeyrek verileri, Türkiye’nin dış borç yükündeki artışın hız kesmeden devam ettiğini ortaya koydu.

Yılın ikinci çeyreğinde yüzde 3,5 oranında artan toplam brüt dış borç stoku, 539 milyar dolar seviyesine tırmandı. Rakamlar, artan borç yükünün büyük oranda özel sektörün omuzlarında olduğunu net bir şekilde gösteriyor.

UZUN VADELİ YÜK AĞIRLAŞIYOR

Dış borcun vade yapısına bakıldığında, artışın her iki cephede de sürdüğü görülüyor. Aynı dönemde kısa vadeli dış borçlar yüzde 2,5 artışla 170,7 milyar dolara yükselirken, uzun vadeli dış borçlar yüzde 3,9'luk bir sıçramayla 368,2 milyar dolara ulaştı. Vade uzadıkça borç stokundaki şişmenin daha belirgin hale gelmesi, Türkiye ekonomisinin geleceğe dönük finansman maliyetlerinin de büyüdüğüne işaret ediyor.

FATURAYI ÖZEL SEKTÖR SIRTLIYOR

TCMB verilerinde en dikkat çekici artış kalemlerinden birini özel sektör oluşturdu. Merkez Bankası'nın kendi dış yükümlülüklerini yüzde 4,8 oranında daraltarak 23,1 milyar dolara çektiği ve tabloda azalış gösteren tek kalem olduğu bu dönemde, kamu ve özel sektör borçlanmaya hız kesmeden devam etti. Özel sektör, yüzde 4,2 ile en yüksek artış oranını kaydederek borcunu 318 milyar dolara çıkardı. Kamu sektörünün borcu ise yüzde 3,3 artış göstererek 197,9 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

KREDİLER VE DOLAR HAKİMİYETİ SÜRÜYOR

Borçlanma araçlarının türüne ve döviz cinsine bakıldığında, Türkiye'nin yapısal borçlanma pratiklerinin değişmediği görülüyor. Pastanın en büyük dilimini yüzde 46,2 ile krediler oluştururken, bunu yüzde 19,5 ile borç senetleri ve yüzde 17,2 ile mevduatlar izledi. Kur riskinin boyutunu gösteren döviz cinsi dağılımında ise dış borcun neredeyse yarısının, tam olarak yüzde 48,9'unun ABD doları üzerinden fiyatlandığı tablolara yansıdı. Geri kalan borç stokunun yüzde 28,8'ini euro, yüzde 12,2'sini Türk lirası ve yüzde 10,1'ini diğer para birimleri oluşturdu.

YAKIN VADEDEKİ BASKI KİMİN ÜZERİNDE?

TCMB'nin ödeme projeksiyonları, anapara geri ödemelerinin ağırlıklı olarak 24 ay ve üzeri uzun vadelere yayıldığını gösteriyor. 13-24 ay bandındaki ödemeler görece sınırlı kalırken, asıl ödeme baskısı 0-12 aylık kısa vadede hissediliyor. Bu yakın vadedeki yoğun ödeme trafiğinin büyük oranda özel sektör kredilerinden kaynaklanması, reel sektörün önümüzdeki bir yıl içinde ciddi bir döviz ve finansman yönetimi sınavı vereceğini ortaya koyuyor.